Ο Nicola Piovani στο Ηρώδειο

… Και η ζωή είναι ωραία!

Το βράδυ της 8ης Ιουλίου 2025, ο πολυβραβευμένος Ιταλός συνθέτης Νικόλα Πιοβάνι ανέβηκε στη σκηνή του Ωδείου Ηρώδου του Αττικού και, μαζί με την ορχήστρα του, παρουσίασε έργα από την πολύχρονη πορεία του στον κινηματογράφο — πάνω από 130 ταινίες — ανάμεσά τους και συνεργασίες με τους Φεντερίκο Φελίνι, Ρομπέρτο Μπενίνι, τους αδελφούς Ταβιάνι, τον Μάρκο Μπελόκιο και τον Νάνι Μορέτι. Στην παράσταση ακούστηκαν μελωδίες από τη «La Vita è Bella», για την οποία τιμήθηκε με Όσκαρ Καλύτερης Μουσικής το 1999, αλλά και από λιγότερο προβεβλημένα έργα, πάντα όμως εμβληματικά.

Ο Νικόλα Πιοβάνι ανήκει στη μεγάλη παράδοση των Ιταλών συνθετών κινηματογραφικής μουσικής. Συνδετικός κρίκος ανάμεσα στον λυρισμό του Νίνο Ρότα και την υπαρξιακή ατμόσφαιρα του Ένιο Μορρικόνε, έχει χαράξει τη δική του ξεχωριστή διαδρομή: ένα ύφος εσωστρεφές, μελαγχολικό, τρυφερό, πάντα βαθιά συναισθηματικό. Η διαδρομή του είναι σπάνια αλλά ποτέ αυτάρεσκη. Δεν γράφει απλώς μουσική για ταινίες· γράφει μουσική για μνήμες.

Η μουσική του δεν είναι εντυπωσιακή με την προφανή έννοια. Δεν κυριαρχεί στην εικόνα, αλλά την αγκαλιάζει. Δεν συνοδεύει απλώς τη δράση — την ερμηνεύει. Είναι η σιωπή ανάμεσα στα λόγια, η ανάσα πριν τη συγκίνηση. Ο ίδιος έχει δηλώσει πολλές φορές πως η μουσική δεν είναι φόντο· είναι το αόρατο συναίσθημα που ενώνει τον θεατή με την ιστορία του, το αόρατο νήμα που ενώνει τα παιδικά με τα εφηβικά και τα ενήλικα μας χρόνια.

Παρελθόν, παρόν και μέλλον σε αρμονία συνθέτουν το soundtrack της ζωής μας και μας κάνουν μύστες του ονείρου.

Από την πρώτη στιγμή που ανέβηκε στη σκηνή, η παρουσία του απέπνεε γνήσια ιταλική αριστοκρατική φινέτσα, αβρότητα και μια σχεδόν παλιομοδίτικη ταπεινότητα. Καθώς διηύθυνε, κινούνταν με χάρη, σχεδόν χορευτικά, και οι μουσικοί τον ακολουθούσαν με δέος. Οι μελωδίες τους έμοιαζαν να πηγάζουν από κάτι βαθύτερο — μια συνωμοσία αθωότητας, παιχνιδιού, δυναμισμού και τρυφερότητας.

Ο ίδιος, φανερά συγκινημένος, μίλησε για τη σχέση του με την Ελλάδα και την Αθήνα:
«Είμαι πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ. Για εμάς στην Ιταλία, η Αθήνα είναι κάτι σπουδαίο, είναι εκεί από όπου προερχόμαστε, εκεί που ξεκίνησε ο πολιτισμός», είπε. Και συνέχισε:
«Για εμένα προσωπικά, η Αθήνα είναι και κάτι ακόμα πιο σημαντικό. Είναι ο τόπος καταγωγής του μεγάλου μαέστρου Μάνου Χατζιδάκι».

Σε παλαιότερη συνέντευξή του, θυμάται με συγκίνηση την πρώτη του επαφή με τον Μάνο Χατζιδάκι:
«Ήμουν στο Ηράκλειο της Κρήτης, σε ένα φεστιβάλ. Παρακολούθησα τις πρόβες του Χατζιδάκι και του Πιατσόλα. Το φεγγάρι που υψωνόταν στον ουρανό και η ευωδιά των λουλουδιών — γιασεμί μύριζε, νομίζω — λάμπρυναν τη νύχτα και την καλλιτεχνική μου έκσταση. Αν δεν είχα γνωρίσει τον Χατζιδάκι και τον Φελίνι, η ζωή μου θα ήταν πολύ διαφορετική. Το μυαλό μου πιο φτωχό, το όραμά μου για την τέχνη αλλιώτικο».

Το κοινό, που είχε γεμίσει το Ηρώδειο, τον αποχαιρέτησε με θερμό χειροκρότημα διάρκειας άνω των δέκα λεπτών. Εκείνος ανταπέδωσε με ευγνωμοσύνη και με έναν χαιρετισμό προς το φωτεινό φεγγάρι — μια κίνηση απλή, σχεδόν ποιητική.

* Πρόσφατα, κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το άλμπουμ «Όμορφη Ζωή», σε συνεργασία με τη Λίνα Νικολακοπούλου και τον Θοδωρή Βουτσικάκη. Στίχοι ελληνικοί, μουσική ιταλική, ψυχή ανθρώπινη.