Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

Αποχωρισμοί και αποχαιρετισμοί

Οι αποχαιρετισμοί είναι αναπόφευκτοι στη ζωή. Τελειώνουμε τις τάξεις των σχολείων που φοιτήσαμε, αποχαιρετούμε τα σπίτια που μείναμε, τις πόλεις που ζήσαμε, τις εργασίες στις οποίες απασχοληθήκαμε, κυρίως όμως συχνά καλούμαστε να αποχαιρετούμε ανθρώπους και καταστάσεις. Εκεί που τα πράγματα γίνονται πολύ δύσκολα είναι όταν «χάνουμε» ανθρώπους που είναι σημαντικοί για μας. 

Σε κάθε αποχαιρετισμό αναδύονται συναισθήματα απώλειας, πίκρας, πόνου, δυσφορίας, αίσθημα «πληγώματος» αλλά και θυμού. 

Κάθε αλλαγή έχει δύο πτυχές: τη δέσμευση στο καινούριο και την αποδέσμευση από το παλιό. Από τη μία η αφοσίωση και από την άλλη ο αποχωρισμός, αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Δυο δυνάμεις αντίθετες στην υπηρεσία της ανάπτυξης και της ωρίμανσης.

Όσο αυτοέλεγχο χρειάζεται η δέσμευση σε έναν στόχο, μια σχέση, μια υπόσχεση, άλλο τόσο χρειάζεται και η αποδέσμευση από αυτά. 

Πολλοί άνθρωποι επιδιώκουν απλά να ξεχάσουν το παρελθόν τους και να διαγράψουν μία τραυματική ηλικιακή φάση, προχωρώντας στη ζωή τους. Ουσιαστικά αυτό που ζητούν είναι να αποχωριστούν τον πόνο, χωρίς όμως πρώτα να έχουν γνωρίσει εκείνο τον εαυτό που βίωσε τον πόνο.

Δεν μπορούμε να ξέρουμε πώς να προχωρήσουμε, χωρίς να κατανοούμε γιατί βρισκόμαστε εκεί όπου βρισκόμαστε”.
Charles Larmore

Το παρελθόν όμως περιέχεται μέσα μας, όσο και αν θέλουμε να το καταπιέσουμε και να το κλείσουμε και κατευθύνει το παρόν και το μέλλον μας αν δεν το αντιμετωπίσουμε. Ακόμη και η αντίδραση ή η άρνηση του, είναι αποτέλεσμα παθητικής αντιμετώπισης του, έχει ήδη νικήσει.

Ο αποχαιρετισμός του πόνου είναι πάντα μια ενεργητική διαδικασία. Αν θέλουμε να αφήσουμε πραγματικά ένα κομμάτι της ζωής μας που το βιώνουμε δυσάρεστο, ματαιωτικό, ντροπιαστικό ή τραυματικό, τότε πρέπει κινηθούμε ενεργητικά και να το συναντήσουμε, διαφορετικά θα παραμείνει ως μία σκιά που θα έρχεται να μας στοιχειώνει.

Για να αντιμετωπίσουμε μια πεποίθηση για τον εαυτό μας, μια συναισθηματική πραγματικότητα ή μια οδυνηρή μνήμη πρέπει πρώτα να την αποδεχτούμε.

Μόνο όταν αποδεχτούμε αυτό που προσπαθήσαμε να αφήσουμε πίσω, μπορούμε να ξεκινήσουμε την ενεργή διαδικασία πένθους των απωλειών μας, αφήνοντας τα δάκρυά μας να κυλήσουν στο μάγουλό μας, αναπτύσσοντας συμπόνια για τον εαυτό μας ή εκφράζοντας το θυμό μας προς εκείνους που μας πλήγωσαν. Αυτό το είδος της ψυχοθεραπευτικής δουλειάς είναι δυνατή μόνο όταν φτάσουμε πραγματικά σε εκείνα τα μέρη που θέλουμε να αφήσουμε πίσω και συναντήσουμε τον τότε εαυτό μας.

Ο αποχαιρετισμός είναι πάντα μια ενεργή συναισθηματική διαδικασία που μας επιτρέπει να αποδεχθούμε ότι αυτό το συναίσθημα, αυτός ο πόνος, αυτός ο εαυτός υπήρξε αλλά δεν είναι πλέον επιθυμητός. Ο αποχαιρετισμός δεν είναι αποφυγή που απλώς στρέφει αλλού το βλέμμα, κλείνοντας την πόρτα και αφήνοντας έξω το πρόβλημα.

Στο συναισθηματικό πεδίο, ο αποχαιρετισμός από το μέρος που μας πληγώνει, είναι δυνατός μόνο όταν διεισδύσουμε σε αυτό, όμως από άλλη αφετηρία και διαφορετικά εφόδια, που έχουμε αποκτήσει μέσα από την ψυχοθεραπευτική δουλειά.

Μόνο όταν συναντηθούμε στο σήμερα με αυτό το μέρος που κάποτε βιώσαμε ασφυκτικό, θα συνειδητοποιήσουμε ότι μπορούμε να βγούμε από την άλλη πλευρά, με νέες συνειδητοποιήσεις για τον εαυτό μας. 

Δεν χρειάζεται να μείνουμε παγωμένοι σε φάσεις, μέρη και στιγμές της ζωής μας που πληγώνουν, αλλά μπορούμε να επιστρέψουμε και να τα δουλέψουμε θεραπευτικά μέσω της θλίψης, του θυμού, της τότε μοναξιάς αλλά με την υπόσχεση της μελλοντικής ελευθερίας που έχουμε δώσει στον εαυτό μας ως κινητήριο δύναμη.

Οι άνθρωποι που δουλεύουν ουσιαστικά μέσω των συναισθημάτων τους στη θεραπεία, βιώνουν μια ποικιλία μετασχηματιστικών επιδράσεων, όπως μια αίσθηση κυριαρχίας, περιέργειας, χαράς, υπερηφάνειας και συμπόνιας. Αισθάνονται ότι διακινούνται από αυτά, συγκινούνται και βιώνουν έκπληξη για την αποκάλυψη της δύναμης που είχαν μέσα τους η οποία είχε φορέσει τότε τη μάσκα της απόγνωσης.

Δεν αισθάνονται πλέον ότι ο πόνος τους βαραίνει ή στοιχειώνονται από το παρελθόν αλλά αντιθέτως νιώθουν ανακούφιση ως πρωτογενές συναίσθημα και δευτερευόντως μία αίσθηση ηρεμίας, εμπιστοσύνης στον εαυτό τους και σιγουριάς.

Αυτές οι διακινήσεις και συν-κινήσεις είναι σημάδια που μας οδηγούν στην ευθύνη του εαυτού που θέλουμε να είμαστε, αντί να περνάμε τη ζωή μας αποφεύγοντας έναν εαυτό που δεν θέλουμε να είμαστε.

Είναι, η δυνατότητα της επιλογής μέσα από την κατάσταση του άγχους και της δημιουργίας ενός νέου πλαισίου επιθυμιών, το ειλικρινές καθρέφτισμα με τη δυσκολία του παρελθόντος και στην επόμενη στροφή η επιλογή για την αλλαγή.

Είναι τα αληθινά ψυχικά αποτυπώματα που έρχονται σε επαφή με τη ζωντάνια και την ανθεκτικότητα, μία αίσθηση γνώσης ότι αυτή η επιλογή για να περάσουμε μέσα από το πονετικό παρελθόν, είναι αυτό που πραγματικά αποζητούσαμε να πετύχουμε: μία πληρότητα αυθεντικής ζωής και εξέλιξης που ποτέ δεν μπορεί να μας δώσει η αποφυγή.

Πηγή: https://www.sinaisthisi.gr/profile/sinaisthisi.html

Πίσχος Χ. Ο αποχαιρετισμός του ψυχολογικού πόνου είναι πάντα μια ενεργητική διαδικασία.