Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

Η Διαγενεακή οικογενειακή θεωρία του Bowen

Η Διαγενεακή οικογενειακή θεωρία του Murray Bowen αναγνωρίζει την οικογένεια ως ένα σύνθετο συναισθηματικό σύστημα, που εκτείνεται σε πολλές γενεές, τόσο ζωντανές όσο και πεθαμένες. Η θεωρία αυτή εξερευνά την ιδέα ότι η ψυχική υγεία ενός ατόμου είναι στενά συνδεδεμένη με την ικανότητά του να διαφοροποιείται από την πατρική οικογένεια, ορίζοντας τη διαφοροποίηση ως την ικανότητα να διαχωρίζεται η σκέψη από το συναίσθημα και να διατηρείται η ανεξαρτησία σε σχέσεις υψηλού συναισθηματικού φορτίου.

Κεντρικές έννοιες της θεωρίας περιλαμβάνουν τη συγχώνευση έναντι της διαφοροποίησης, όπου η συγχώνευση αναφέρεται στην έλλειψη σαφών συνοριών μεταξύ του εαυτού και των άλλων, ενώ η διαφοροποίηση είναι η ικανότητα να αναγνωρίζει και να σέβεται τις διαφορές μεταξύ των ατόμων. Η τριγωνοποίηση, μια διαδικασία όπου ένα τρίτο μέλος στρατολογείται σε μια σχέση για να μειώσει το άγχος, είναι συχνή στις αδιαφοροποιημένες σχέσεις.

Το πυρηνικό οικογενειακό συναισθηματικό σύστημα περιγράφει τις δυναμικές που δημιουργούνται σε αδιαφοροποιημένες οικογένειες, οδηγώντας σε σύγκρουση, συναισθηματική απόσταση, σωματικά ή συναισθηματικά συμπτώματα και προβλήματα που προβάλλονται στα παιδιά. Η συναισθηματική αποκοπή αναφέρεται στην προσπάθεια ενός ατόμου να απομακρυνθεί συναισθηματικά από την οικογένεια, συχνά ως αποτέλεσμα της αδυναμίας να επιλύσει τα προβλήματα συγχώνευσης.

Η πολυγενεακή διαδικασία μεταβίβασης αναλύει το πώς τα συναισθηματικά μοτίβα και οι δυναμικές μεταδίδονται από τη μία γενιά στην επόμενη, ενώ η θέση των αδελφών εξετάζει πώς οι σχέσεις μεταξύ αδελφών μπορούν να επηρεάσουν την προσωπικότητα και τη συμπεριφορά. Η κοινωνική παλινδρόμηση διερευνά τον τρόπο με τον οποίο ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις επηρεάζουν τις οικογενειακές αλληλεπιδράσεις.

Ο στόχος της θεραπείας στην προσέγγιση του Bowen είναι η μείωση του άγχους και η αύξηση της διαφοροποίησης του εαυτού. Η θεραπεία επικεντρώνεται στην εξερεύνηση οικογενειακών μοντέλων σχέσεων, προωθώντας την αυτογνωσία και την κατανόηση των συναισθηματικών διαδικασιών που επηρεάζουν τις ανθρώπινες σχέσεις. Οι τεχνικές περιλαμβάνουν τη χρήση του “I-Position” για την εκφραση προσωπικών απόψεων και συναισθημάτων, τη δημιουργία γενεογραμμάτων για την οργάνωση οικογενειακών πληροφοριών, και την προώθηση ερευνητικών πειραμάτων σχέσεων, όπου οι πελάτες δοκιμάζουν νέες συμπεριφορές. Η αποτριγωνοποίηση και η αύξηση της ενόρασης είναι επίσης σημαντικές διαδικασίες στην θεραπευτική διαδικασία, στοχεύοντας στην ενίσχυση της αυτονομίας και της ψυχικής υγείας των ατόμων.