Φιλοσοφία

  • Φιλοσοφία,  Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

    Πώς συνδέεται η ενσυναίσθηση με την αισθητική;

    Η έννοια της ενσυναίσθησης, όπως την ανέπτυξε ο Theodor Lipps, αποτελεί έναν πυλώνα στη φιλοσοφία και ψυχολογία της αισθητικής και της ανθρώπινης εμπειρίας. Μέσω της ενσυναίσθησης, o Lipps προσπαθούσε να εξηγήσει πώς μπορούμε να “μεταφέρουμε” τον εαυτό μας σε αντικείμενα ή άλλους ανθρώπους, να βιώσουμε και να κατανοήσουμε τις εσωτερικές τους καταστάσεις, συναισθήματα ή σκέψεις, καθώς και να αντλήσουμε αισθητική απόλαυση ή κατανόηση από αυτή τη διαδικασία. Ενσυναίσθηση και Αισθητική Στον τομέα της αισθητικής, ο Lipps εστίασε στο πώς η ενσυναίσθηση μπορεί να μας βοηθήσει να “συμμετάσχουμε” στην ψυχική ζωή των αντικειμένων τέχνης, να αντλήσουμε συναισθηματική και πνευματική συνδεσιμότητα με τα έργα, ανεξάρτητα από την φυσική τους μορφή. Αυτό σημαίνει…

  • Φιλοσοφία,  Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

    Το “Μη Ορατό”

    “Ότι εμποδίζει την εξέλιξη μας καταγράφεται ως μη ορατό” Η φράση αυτή τόσο κυριολεκτικά, όσο και μεταφορικά απηχεί μια βαθιά ψυχολογική και φιλοσοφική αλήθεια για την ανθρώπινη εμπειρία. Αυτή η προσέγγιση εστιάζει στην ιδέα ότι πολλά από τα εμπόδια ή τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στη ζωή μας δεν είναι πάντα άμεσα ορατά ή εύκολα αναγνωρίσιμα. Αντίθετα, μπορεί να είναι υποβόσκοντα, κρυμμένα στο ασυνείδητο μέρος του ψυχισμού μας ή να είναι ενσωματωμένα σε βαθύτερες δομές της σκέψης και της συμπεριφοράς μας. Η Σημασία του Μη Ορατού στην ΑυτοεξέλιξηΑσυνείδητα Πρότυπα Σκέψης: Πολλές φορές, οι πεποιθήσεις και οι σκέψεις που περιορίζουν την εξέλιξή μας δεν είναι επιφανειακά ορατές. Αυτά τα ασυνείδητα μοτίβα μπορούν…

  • Φιλοσοφία,  Ψυχολογία

    Η δύναμη των συμβόλων

    Το σύμβολο σημαίνει κάτι αόριστο, άγνωστο ή απόκρυφο σε εμάς. Οι θρησκείες χρησιμοποιούν συμβολική γλώσσα και εκφράζονται με εικόνες. Ο άνθρωπος δημιουργεί σύμβολα εντελώς ασυνείδητα και αυθόρμητα. Ένα σύμβολο αντιπροσωπεύει μία πράξη, ένα πρόσωπο, μία ιδέα. Σύμβολο είναι ένας όρος, ένα όνομα, μία λέξη, μία εικόνα, μία ιδέα, που μπορεί να μας είναι προσιτά στην καθημερινή ζωή αλλά έχουν και σημασίες που προστίθενται στο συμβατικό εμφανές νόημά τους, οι οποίες χρειάζεται να αποκωδικοποιηθούν. Το σύμβολο σημαίνει κάτι αόριστο, άγνωστο ή απόκρυφο σε εμάς. Οι θρησκείες χρησιμοποιούν συμβολική γλώσσα και εκφράζονται με εικόνες. Ο άνθρωπος δημιουργεί σύμβολα εντελώς ασυνείδητα και αυθόρμητα. Σύμβολα βρίσκουμε μέσα στην τέχνη, τη γλώσσα, τα όνειρα, τους…

  • Τέχνη,  Φιλοσοφία

    Η αυθεντικότητα μέσα από την ποίηση του Ελύτη

    “Με ενδιαφέρουν οι άνθρωποι που είναι φορείς μιας αθωότητας”. Οδυσσέας Ελύτης Η έκφραση του Οδυσσέα Ελύτη για την αθωότητα ως ένα χαρακτηριστικό που εκτιμά στους ανθρώπους ανοίγει μια πόρτα σε ένα από τα βαθύτερα θέματα που διαπερνά το σύνολο της ποιητικής του δουλειάς: την αναζήτηση της ουσίας και της αλήθειας μέσα από την ομορφιά και την καθαρότητα της ανθρώπινης ψυχής. Η αθωότητα, στο έργο του Ελύτη, δεν αντιμετωπίζεται ως μια απλή έλλειψη εμπειρίας ή γνώσης, αλλά ως μια δυνατότητα ανακάλυψης και επανασύνδεσης με τα βασικά και αυθεντικά στοιχεία της ζωής. Αυτή η αθωότητα αποτελεί την πύλη για μια πιο βαθιά και πνευματική αντίληψη του κόσμου, μια αντίληψη που περιλαμβάνει την…

  • Φιλοσοφία

    Τι είναι η θρησκεία κατά τη Ψυχανάλυση; – Η φυσιολογία της θρησκείας: Θεραπεία

    Η στάση του Φρόυντ απέναντι στην θρησκεία είναι κριτική και διαλεκτική. Ποτέ δεν εκφυλίζεται σε υπερβολές ή ρητορείες ούτε πάλι καταντά πολεμική και μονομερής, εμπαθής ή μονόπλευρη. Αυτό καταδεικνύεται από το ότι ο πατέρας της ψυχανάλυσης αναγνωρίζει τα θετικά στοιχεία της θρησκείας στο ίδιο αυτό έργο του «Το Μέλλον μιας Αυταπάτης» (1927). «Όπως δεν πρέπει να εξαναγκάζεται κανείς να πιστεύει, έτσι και να μην πιστεύει. Αλλά ας μην αρέσκεται κανείς στην αυταπάτη ότι με τέτοιες αιτιολογήσεις βαδίζει στον δρόμο της ορθής σκέψης … Η άγνοια είναι άγνοια και από αυτή δεν προέρχεται κανένα δικαίωμα να πιστεύουμε σε κάτι». Επιπλέον διευκρινίζει με σαφήνεια: «Δεν σκοπεύουμε με αυτήν την έρευνα να πάρουμε…

  • Φιλοσοφία

    Τι είναι η θρησκεία κατά τη Ψυχανάλυση; – Η παθολογία της θρησκείας: Νεύρωση

    Η θρησκεία είναι νεύρωση! Με αυτόν τον ρητό και κατηγορηματικό τρόπο ο Φρόυντ προβαίνει στην διάγνωση της θρησκείας που όπως εύλογα κι εύκολα αναμένεται προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, άνοιξε πάμπολλα μέτωπα, αλλά ταυτόχρονα απέκτησε πλειάδα θαυμαστών, οπαδών και φίλων, όπως επίσης έβαλε σε γόνιμες σκέψεις έντιμους διανοητές τόσο εκτός όσο κι εντός θρησκείας.Δεν είναι τυχαίο ότι οι πρώτοι που ανταποκρίθηκαν θετικά στην φροϋδική ψυχανάλυση κι επεδίωξαν να την αξιοποιήσουν στην άσκηση του έργου τους ήταν ιερωμένοι, όπως ο Γερμανοελβετός πάστορας Φίστερ που θεωρήθηκε ο θεμελιωτής της ποιμαντικής ψυχολογίας η οποία επιχειρεί την άσκηση της διαποίμανσης των πιστών με την βοήθεια της σύγχρονης ψυχολογίας. Κύριο θεωρητικό μελέτημα του Φρόυντ για την θρησκεία…

  • Φιλοσοφία,  Ψυχοθεραπεία

    H Αλήθεια πίσω από τις άμυνες

    Ο Wilfred Bion, ένας σημαντικός στοχαστής στον χώρο της ψυχανάλυσης, ενδιαφερόταν ιδιαίτερα για την αναζήτηση της αλήθειας στην ψυχική ζωή. Η προσέγγισή του στην αναζήτηση της αλήθειας εστιάζει στην ανάγκη να αναδειχθεί εκείνο που βρίσκεται πίσω από τους αμυντικούς μηχανισμούς που διαστρεβλώνουν, παραποιούν και κατακλύζουν την ψυχική ζωή, συχνά καθιστώντας την αδιαπέραστη. Δέσιμο της Σκέψης στο ΣώμαΟ Bion εξέτασε την ιδέα ότι η σκέψη δεν είναι απλώς μια αφηρημένη διαδικασία αλλά συνδέεται άμεσα με το σώμα. Αυτό το δέσιμο της σκέψης στο σώμα υποδηλώνει ότι η ψυχική και σωματική εμπειρία είναι αλληλένδετες, και η κατανόηση της μίας μπορεί να προσφέρει εισαγωγή στην άλλη. Παλινδρομική Κίνηση και Συγγένεια με τον ΘάνατοΟ…

  • Τέχνη,  Φιλοσοφία,  Ψυχολογία

    H έννοια της αισθητικής στις αρχές της ψυχανάλυσης

    Ως έννοια στην αισθητική, η ενσυναίσθηση έχει συγκεκριμένο νόημα και απολάμβανε μεγάλης εκτίμησης στα πρώτα χρόνια του περασμένου αιώνα, ιδιαίτερα στη Γερμανία, όπου ήταν γνωστή ως Einfühlung. Με χαρακτηριστική επιδεξιότητα, η σύγχρονη γερμανική διακρίνει μεταξύ της οριστικής χρήσης του όρου όπως εξηγείται στα γραπτά μελετητών όπως οι Robert Vischer, Theodor Lipps και Heinrich Wölfflin, και το παρακλάδι του, που ευνοείται στον κόσμο της σύγχρονης διαπροσωπικής συγγένειας. Το πρώτο εξακολουθεί να ονομάζεται Einfühlung, ενώ το δεύτερο ως Empathie. Χωρίς να κάνει διάκριση μεταξύ έμψυχου και άψυχου, το Einfühlung αναφέρεται στην απήχηση στην εσωτερική ζωή του θεατή με εξωτερικά αντικείμενα όπως κτίρια, φυσικά φαινόμενα ή μουσικούς τόνους. Η ενσυναίσθηση, αντίθετα, ασχολείται αποκλειστικά…

  • Φιλοσοφία,  Ψυχοθεραπεία

    Η Σφίγγα και το Αίνιγμα της Ψυχικής Οδύνης

    Το πρόβλημα του πόνου και της ψυχικής οδύνης αποτελεί κεντρικό θέμα στο έργο πολλών ψυχαναλυτών, και η αναφορά στον μύθο του Οιδίποδα προσδίδει έναν πλούσιο συμβολισμό για την κατανόηση αυτής της δυναμικής. Η προβληματική του μύθου του Οιδίποδα, όπως αναλύεται από την ψυχανάλυση, περιλαμβάνει την αναζήτηση της αλήθειας πίσω από τον προσωπικό πόνο και την ψυχική οδύνη, καθώς και την αντιμετώπιση των απειλών του ψυχικού θανάτου. Η Σφίγγα και το Αίνιγμα της Ψυχικής Οδύνης Συμβολισμός της Σφίγγας: Στον μύθο του Οιδίποδα, η Σφίγγα, με το αίνιγμα που θέτει, ενσαρκώνει την απειλή του ψυχικού θανάτου. Αυτή η απειλή αντιπροσωπεύει την αντιμετώπιση των βαθύτερων, ασυνείδητων φόβων και ανησυχιών που κρύβει ο άνθρωπος.…

  • Φιλοσοφία,  Ψυχοθεραπεία

    Το Απρόβλεπτο κατά τον Bion

    Η θεωρία του Wilfred Bion προσφέρει μια βαθιά και περίπλοκη κατανόηση της ψυχικής λειτουργίας και της ανθρώπινης εμπειρίας, ιδιαίτερα όσον αφορά την αντιμετώπιση του απρόβλεπτου και της αγωνίας. Κεντρική στην προσέγγισή του είναι η έννοια της “καταστροφικής αγωνίας” και η εκ γενετής ικανότητα προσμονής, η οποία διαφωτίζεται μέσα από τη μεταφορά της προσμονής του μαστού από το βρέφος. Η Αίσθηση του Απρόβλεπτου Στην θεωρία του Bion, η αίσθηση του απρόβλεπτου είναι κεντρική και συνδέεται άμεσα με την ανθρώπινη εμπειρία της αγωνίας. Αυτή η αγωνία δεν προκύπτει μόνο από την αναμονή για την ικανοποίηση των βασικών αναγκών, όπως είναι η πείνα, αλλά και από τη βαθιά ανησυχία για το απρόσμενο, το…