• Φιλοσοφία

    Τι είναι η θρησκεία κατά τη Ψυχανάλυση; – Η φυσιολογία της θρησκείας: Θεραπεία

    Η στάση του Φρόυντ απέναντι στην θρησκεία είναι κριτική και διαλεκτική. Ποτέ δεν εκφυλίζεται σε υπερβολές ή ρητορείες ούτε πάλι καταντά πολεμική και μονομερής, εμπαθής ή μονόπλευρη. Αυτό καταδεικνύεται από το ότι ο πατέρας της ψυχανάλυσης αναγνωρίζει τα θετικά στοιχεία της θρησκείας στο ίδιο αυτό έργο του «Το Μέλλον μιας Αυταπάτης» (1927). «Όπως δεν πρέπει να εξαναγκάζεται κανείς να πιστεύει, έτσι και να μην πιστεύει. Αλλά ας μην αρέσκεται κανείς στην αυταπάτη ότι με τέτοιες αιτιολογήσεις βαδίζει στον δρόμο της ορθής σκέψης … Η άγνοια είναι άγνοια και από αυτή δεν προέρχεται κανένα δικαίωμα να πιστεύουμε σε κάτι». Επιπλέον διευκρινίζει με σαφήνεια: «Δεν σκοπεύουμε με αυτήν την έρευνα να πάρουμε…

  • Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

    Η σημασία του συμπτώματος

    Κεντρική θέση στην θεωρία της Satir κατέχει η άποψη ότι κάθε άνθρωπος είναι προσανατολισμένος στην επιβίωση, στην ανάπτυξη και στις στενές σχέσεις με τους σημαντικούς άλλους. Κάθε συμπεριφορά, ακόμη και όταν εμφανίζεται ως προβληματική, εκφράζει αυτούς τους στόχους. Αυτό που η κοινωνία θεωρεί αρρωστημένο, τρελό, ή προβληματικό είναι στην πραγματικότητα ένα μήνυμα που υποδηλώνει την ύπαρξη δυσκολιών και καλεί σε βοήθεια. Σύμφωνα με την Satir (Satir & Baldwin, 1983), η «συμπτωματική» συμπεριφορά είναι: Οι οικογένειες έχουν άγραφους κανόνες και νόμους για το πώς επικοινωνούν και για το ποιους ρόλους έχει το κάθε μέλος. Πολλές φορές οι κανόνες και οι ρόλοι γίνονται άκαμπτοι, με αποτέλεσμα η οικογένεια να μετατρέπεται σε κλειστό…

  • Ψυχολογία

    Χαρακτηριστικά λειτουργικών οικογενειών

    Οι οικογένειες ως συστήματα Οι οικογένειες είναι συστήματα που έχουν ιδιότητες που είναι περισσότερες από το άθροισμα των ιδιοτήτων των στοιχείων τους. Η λειτουργία τέτοιων συστημάτων κυριαρχείται από συγκεκριμένους γενικούς κανόνες. Κάθε σύστημα έχει ένα όριο, οι ιδιότητες του οποίου είναι σημαντικές στην κατανόηση της λειτουργίας του συστήματος. Τα όρια καλό είναι να μην είναι ούτε άκαμπτα, ούτε χαοτικά, αλλά να είναι ημι-διαπερατά. Τα οικογενειακά συστήματα τείνουν να επιτύχουν μια σχετικά, αλλά όχι απόλυτα, σταθερή κατάσταση, ώστε η ανάπτυξη και η εξέλιξη είναι δυνατές. Η αλλαγή είναι δυνατόν να εμφανιστεί, ή να ενεργοποιηθεί, με πολλούς τρόπους. Οι μηχανισμοί επικοινωνίας και ανάδρασης μεταξύ των μερών ενός συστήματος είναι σημαντικοί στη λειτουργία…

  • Ψυχοθεραπεία

    Η υποκειμενικότητα του θεραπευτή σην ψυχοθεραπευτική διαδικασία

    Στη σύγχρονη ψυχαναλυτική σκέψη, γίνεται πλέον αποδεκτό το αναπόφευκτο της επίδρασης της υποκειμενικότητας του θεραπευτή, στην ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Η επίδραση αυτή είναι ως ένα βαθμό επιθυμητή και αξιοποιήσιμη για την εξέλιξη της θεραπείας, που γίνεται πλέον αντιληπτή ως μια διαδικασία αλληλεπίδρασης δυο υποκειμενικοτήτων, δυο ψυχισμών, δηλαδή, που ο κάθε ένας διακατέχεται από τις δικές του σκέψεις, φαντασιώσεις, φόβους και επιθυμίες και κάθε ένας έχει το δικό του, θα μπορούσαμε να πούμε, παρελθόν. Ο θεραπευτής βρίσκεται, διαρκώς, κάτω από την επίδραση του ψυχισμού του, την οποία, όσο άρτια και αν είναι η τεχνική που χρησιμοποιεί, δεν δύναται να αποφύγει. Όπως κάθε άνθρωπος, έτσι και ο θεραπευτής, διακατέχεται από το δικό του…

  • Ψυχοθεραπεία

    Ποιος είναι χαρισματικός θεραπευτής;

    “Καλύτερα να ξοδεύουμε χρήματα για να ψάχνουμε να βρούμε ψυχοθεραπευτές, παρά να ξοδεύουμε χρήματα για να τους εκπαιδεύουμε”. Carl Rogers Τι εννοούσε ο Rogers με τη παραπάνω φράση; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός καλού θεραπευτή; Προσωπική θεραπεία Η προσωπική θεραπεία θεωρείται προαπαιτούμενο και αναπόσπαστο κομμάτι της εκπαίδευσης, ενώ συχνά προηγείται ως διαδικασία ή συνεχίζεται και αργότερα. Η αυτογνωσία είναι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της θεραπείας, αλλά από μόνη της δεν αρκεί. Η επίμονη και επίπονη επεξεργασία του εαυτού και των βιωμάτων, διαμορφώνουν έναν ολοκληρωμένο θεραπευτή που γνωρίζοντας ο ίδιος καλά τόσο τα σκοτεινά, όσο και τα φωτεινά σημεία του, μετακινείται, ταπεινώνεται και αποκτά μεγαλύτερη κατανόηση, ανοχή και ενσυναίσθηση προς τους…

  • Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

    Βλέποντας μέσα από τους άλλους

    Πόσο σημαντικό είναι άραγε να νιώθουμε ότι οι άλλοι μας καταλαβαίνουν; Ότι οι σκέψεις και τα βιώματά μας γίνονται αντιληπτά από τους άλλους χωρίς κριτική στάση και αποδοκιμασία; Οι παραπάνω δηλώσεις είναι συνυφασμένες με την ενσυναίσθηση που θεωρείται μία από τις διαστάσεις της Συναισθηματικής Νοημοσύνης (Ioannidou & & Konstantikaki, 2008). Ως ενσυναίσθηση ορίζεται η ικανότητά μου να συμπορεύομαι συναισθηματικά με τις εμπειρίες που μοιράζεται ένα άλλο άτομο, να μπορώ δηλαδή να «μπω στα παπούτσια του», αλλά και να προσπαθώ να κατανοώ τις συμπεριφορές του και τα κίνητρα που υπάρχουν πίσω από αυτές. Δε χρειάζεται να έχω κοινά βιώματα με αυτά που μου αναφέρει το άλλο άτομο, ούτε εγκρίνω μόνο σκέψεις…

  • Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

    Τί κάνει την ομαδική ψυχοθεραπεία αποτελεσματική;

    Η ομαδική ψυχοθεραπεία αποτελεί σύμφωνα με τον Yalom μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία, διαφορετική σε μεγάλο βαθμό από την ατομική θεραπεία. Πολλοί εν δυνάμει θεραπευόμενοι αλλά και νέοι θεραπευτές -όπως επισημαίνουν οι Dies & Dies (1993)- κάνουν το λάθος να θεωρούν πως στην ομαδική θεραπεία ουσιαστικά εφαρμόζεται το είδος της ατομικής θεραπείας σε πολλαπλά μέλη ταυτόχρονα. Ωστόσο η θεραπευτική ομάδα, όπως κάθε ζωντανό σύστημα δεν αποτελεί μια απλή σύναξη ατόμων, αλλά μια ενότητα, «ένα σύνολο» με τη δική του δομή, κανόνες και στόχους. Οι θεραπευόμενοι, άγνωστοι μεταξύ τους, γνωρίζοντας μόνο τον θεραπευτή, έχουν ενωθεί υπό μια παράξενη και άβολη για τον πρώτο καιρό συνθήκη, αυτή της ψυχοθεραπευτικής ομάδας. Ο ομαδικός θεραπευτής…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

    Πού εντοπίζεται η ψυχή;

    “Η ψυχή αναδύεται από τις σχέσεις σου με τους άλλους και τον κόσμο”. Ο Donald Winnicott (1896-1971) έγινε κεντρικό πρόσωπο στην ψυχανάλυση στα του 20ού αιώνα. Η σημασία των ιδεών του, εκτείνονται πολύ πέρα ​​από την ψυχοθεραπευτική θεωρία και πρακτική. Η κληρονομιά του Winnicott συχνά ορίζεται σε σχέση με την κεντρική θέση που απολάμβανε σε αυτό που έγινε γνωστό ως «Μέσο Σχολείο» της βρετανικής ψυχανάλυσης. Αυτός ο τίτλος είναι κατάλληλος για τον Winnicott, όχι μόνο επειδή βρισκόταν ανάμεσα στις αντιμαχόμενες νεοφροϋδικές πλευρές στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο – μεταξύ των σχολών «Εγω-ψυχολογία» και «Kleinian» αντίστοιχα – αλλά επειδή είδε την περιοχή μεταξύ του εαυτού και του άλλου ως…

  • Ψυχοθεραπεία

    Συστημική – Οικογενειακή Θεωρία

    Η θεωρία των οικογενειακών συστημάτων βασίστηκε στη θεωρία των γενικών συστημάτων του βιολόγου Ludwig von Bertalanffy (1940). Η θεωρία αυτή εστιάζει στο σχήμα των σχέσεων μέσα σε ένα σύστημα, αντί να μελετά μεμονωμένα μέρη του συστήματος. Οι οικογενειακοί θεραπευτές, στην προσπάθειά εύρεσης ενός επιστημονικού μοντέλου, εστίασαν σε αυτή την προσέγγιση, η οποία έδινε ιδιαίτερη σημασία στις σχέσεις αλληλεπίδρασης ανάμεσα στα μέλη μιας οικογένειας, αντί στις ξεχωριστές ιδιότητες τού κάθε μέλους της (Goldenberg & Goldenberg, 2005). Η συστημική προσέγγιση χρησιμοποιεί δύο βασικές έννοιες της θεωρίας των γενικών συστημάτων: την ομοιόσταση, η οποία περιγράφεται ως η ισορροπία μεταξύ αλλαγής και σταθερότητας, καθώς και τα ανοιχτά συστήματα, τα οποία εξηγούν πώς η οικογένεια…

  • Ψυχοθεραπεία

    Το θεραπευτικό βιωματικό μοντέλο της Virginia Satir

    Η κυριότερη εκπρόσωπος του χώρου της επικοινωνιακής οικογενειακής θεραπείας είναι η Virginia Satir (1916-1988). Η Satir καταγόταν από την περιοχή του Γουισκόνσιν. Εργάστηκε με οικογένειες ως κοινωνική λειτουργός κατά την δεκαετία του 1950 στο Σικάγο. Αρχικά δούλευε με οικογένειες στις οποίες υπήρχε ένα μέλος με σχιζοφρένεια. Ξεκίνησε την οικογενειακή θεραπεία μετά την διαπίστωση ότι η μητέρα μιας ασθενούς με σχιζοφρένεια αντέδρασε όταν η κόρη της άρχισε να βελτιώνεται. Η μητέρα μάλιστα απείλησε τη θεραπεύτρια ότι θα της κάνει μήνυση. Κατόπιν η Satir κάλεσε και τον πατέρα και τον μεγάλο αδελφό να συμμετέχουν στις θεραπευτικές συνεδρίες, μέχρι η οικογένεια να αποκτήσει κάποια ισορροπία και να γίνει ικανή να αντιμετωπίζει το πρόβλημα…