• Ψυχολογία

    Η θέση του εφήβου μέσα στην οικογένεια

    Κατά τη διάρκεια της εφηβικής ηλικίας ξεκινά και –αν όλα πάνε καλά – ολοκληρώνεται η διαδικασία του «απογαλακτισμού» του νέου από την οικογένεια προσανατολισμού. Η διαδικασία αυτή συντελείται σταδιακά και στη διάρκειά της ο έφηβος γίνεται όλο και πιο αυτόνομος, αναλαμβάνοντας ευθύνες για τις πράξεις του. Άλλοτε είναι μια πολύ εύκολη υπόθεση κι άλλοτε πιο δύσκολη για έναν έφηβο να ολοκληρώσει επιτυχώς τα αναπτυξιακά έργα, καθώς εξαρτάται από το πολιτισμικό και οικογενειακό πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει. Οι έφηβοι που ζουν σε δυτικού τύπου κοινωνίες, αντιμετωπίζουν πιο πολύπλοκες, συνήθως συγκρουσιακές, κοινωνικές, οικονομικές και ηθικές πιέσεις που δυσκολεύουν περισσότερο την διαδικασία της προσωπικής ανάπτυξης σε σχέση µε κοινωνίες περισσότερο συλλογικές. Η…

  • Ψυχολογία

     Οι αντιδράσεις του εφήβου στις αλλαγές

    Οι πιο συνηθισμένες ψυχολογικές αντιδράσεις του εφήβου στις αλλαγές που συμβαίνουν στο βιοσωματικό, πνευματικό, συναισθηματικό και κοινωνικό τομέα είναι οι εξής: Άρνηση: Η άρνηση είναι μια χαρακτηριστική αντίδραση της συγκεκριμένης περιόδου. Ο έφηβος, μέσα από τις αρνήσεις του και τις αντιθέσεις που εκφράζει, θέλει να επιβεβαιώσει την ταυτότητά του και να δοκιμάσει τις δυνάμεις του. Αντιτίθεται στην αυθεντία των γονέων και των δασκάλων και έχει γνώμη για το καθετί, νομίζοντας ότι μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Η άρνηση είναι μια φυσιολογική αντίδραση, που από την πλευρά των γονέων θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με κατανόηση και υπομονή. Μοιάζει με το ότι οι απαγορεύσεις, οι τιμωρίες και γενικά η αυταρχική συμπεριφορά δεν…

  • Ψυχολογία

    Η κατάκτηση της ταυτότητας από τον έφηβο

    Σύμφωνα με τον James Marcia, με τον όρο ταυτότητα εννοούμε το σύστημα των πεποιθήσεων, των αρχών, των δεξιοτήτων, των φιλοδοξιών και της προσωπικής ιστορίας του ατόμου. Ο Marcia αναφέρθηκε σε μια αρχική περίοδο της εφηβείας κατά την οποία το άτομο κάνει επιλογές, και επανεξετάζει τις παλιές αξίες και προτιμήσεις. Στη φάση αυτή της «διερεύνησης», ο νέος εξετάζει τόσο τον εαυτό του όσο και το εξωτερικό περιβάλλον και αναζητά μια πιο ουσιαστική και μεστή αίσθηση για τον εαυτό του. Το αποτέλεσμα αυτής της διερεύνησης είναι η «δέσμευση» σε ένα συγκεκριμένο ρόλο. Ο Marcia υποστήριξε ότι υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες ταυτότητας, ανάλογα με την παρουσία ή απουσία της διερεύνησης και της δέσμευσης στους…

  • Ψυχολογία

    Αλλαγές στην εφηβεία

    Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει µε το τέλος της παιδικής ηλικίας και φτάνει ως την ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση, κατά τη διάρκεια της οποίας συντελούνται βιολογικές, σωµατικές και ψυχολογικές μεταβολές, που επηρεάζουν και διαμορφώνουν τη συμπεριφορά του εφήβου γενικότερα και πιο ειδικά τη στάση του απέναντι στους άλλους και τις απόψεις του απέναντι σε αρχές και αξίες που επικρατούν στην κοινωνία όπου ζει. Κατά την περίοδο αυτή κάνουν την εμφάνισή τους διάφορες ψυχοσυναισθηματικές αναστατώσεις και εκρήξεις οι οποίες, ανάλογα µε το άτοµο, τις συνθήκες της ζωής στην οικογένεια και τη στάση των γονέων, άλλοτε αντιμετωπίζονται και ξεπερνιούνται οµαλά και άλλοτε προκαλούν συγκρούσεις και…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχολογία

    Σχολική αποτυχία, νεανική παραβατικότητα και ουσίες

    Ο ρόλος του σχολικού και οικογενειακού περιβάλλοντος στη χρήση ουσιών. Η σχολική αποτυχία είναι ένα παγκόσμιο εκπαιδευτικό φαινόμενο που πηγάζει κυρίως από τις κοινωνικές ανισότητες, την αλληλεπίδραση μεταξύ σχολικής και οικογενειακής κουλτούρας,  καθώς επίσης και το σχολείο με τους συντελεστές του. Σύμφωνα με την κυρίαρχη αντίληψη οι μαθητές θεωρούνται οι κύριοι υπεύθυνοι για τις σχολικές τους επιδόσεις, ως  φυσικό αποτέλεσμα είτε των ατομικών διαφορών στις ικανότητές τους είτε του είδους της μεθοδικότητας, επιμέλειας και εργατικότητας που τους διακρίνει. Πολλές θεωρίες ερμήνευσαν τη σχολική αποτυχία σε σχέση με το νοητικό πηλίκο, συγκεκριμένες ψυχοσυναισθηματικές καταστάσεις όπως είναι η προσωπικότητα του μαθητή, το έντονο άγχος και η ανησυχία που συνδέονται με το φόβο,…

  • Ψυχολογία

    Ο ρόλος των social media στις διατροφικές διαταραχές

    H εφηβεία είναι μια περίοδος όπου το άτομο προσπαθεί να διαμορφώσει την ταυτότητά του και οι διαιτητικές επιλογές αποτελούν μέρος της προσπάθειας αυτής και φανερώνουν στοιχεία της προσωπικότητάς του. Το να συμφιλιωθεί ένας έφηβος με το νέο σωματότυπο δεν είναι πάντα εύκολο, τη στιγμή, μάλιστα, που η εξωτερική εμφάνιση αρχίζει να παίζει σημαντικό ρόλο στις κοινωνικές συναναστροφές του. Έτσι, η αποδοχή της νέας εικόνας του σώματός του είναι αναγκαία. Η εικόνα που έχουν οι έφηβοι για τον εαυτό τους επηρεάζεται από την εικόνα που έχουν οι άλλοι για αυτούς. Οι σημαντικοί άλλοι, την περίοδο της εφηβείας, δεν είναι πλέον οι γονείς αλλά οι συνομήλικοι με τους οποίους ο έφηβος ταυτίζεται…

  • Ευαισθητοποίηση,  Ψυχολογία

    Οι διατροφικές συνήθειες των εφήβων

    Το άτομο, κατά την εφηβεία, βιώνει πάρα πολλές, έντονες και ραγδαίες αλλαγές σε όλους τους τομείς. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αλλάζει το σώμα του, καθώς, συμβαίνει το λεγόμενο «αυξητικό τίναγμα». Η εφηβεία είναι μία αναπτυξιακή φάση, κατά την οποία το άτομο έχει αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά. Παρά τη σημαντικότητα της υγιεινής διατροφής, οι έφηβοι σήμερα έχουν αυξήσει τις ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες και μπαίνουν από πολύ νωρίς σε διαδικασία δίαιτας ή στέρησης τροφής. Ο έφηβος που δεν σιτίζεται κατάλληλα για τις σωματικές του ανάγκες, παρουσιάζει απώλεια σωματικού βάρους, αδυναμία προσήλωσης, κόπωση, συμπτώματα κατάθλιψης και μειωμένη αντίσταση στις λοιμώξεις. (Τσίτσικα, 2014). Σε έρευνα που αφορούσε έφηβους μαθητές και…