Όλοι θα πεθάνουμε;

«Όλοι πρόκειται να πεθάνουμε, όλοι, μα τι τσίρκο! Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να μας κάνει να αγαπάμε ο ένας τον άλλο, αλλά δεν ισχύει αυτό. Είμαστε τρομοκρατημένοι και ισοπεδωμένοι από ασήμαντα πράγματα και μας κατατρώει το τίποτα.»
~ Τσαρλς Μπουκόφσκι

Η σκέψη του Μπουκόφσκι ακουμπά μια από τις πιο βαθιές αλήθειες της ανθρώπινης ύπαρξης: η θνητότητά μας είναι βέβαιη, κι όμως, αντί να μας απελευθερώνει, συχνά μας καθηλώνει. Αντί να αγαπάμε, να συνδεόμαστε και να εκτιμούμε το θαύμα της ζωής, βυθιζόμαστε σε φόβους, μικρότητες και ασήμαντες έγνοιες.

Η υπαρξιακή ψυχολογία (Yalom, 1980) τονίζει ότι ο θάνατος είναι ο «μεγάλος καταλύτης»: όταν τον αναγνωρίζουμε, μπορούμε να ζήσουμε αυθεντικά, να δώσουμε αξία στη στιγμή. Κι όμως, τις περισσότερες φορές τον θάβουμε βαθιά, ζώντας σαν να είναι κάτι που αφορά τους άλλους. Έτσι αφήνουμε το «τίποτα» να μας κατατρώει: μικροί φόβοι, καθημερινές συγκρούσεις, καταναγκασμοί.

Η σύγχρονη ζωή μάς βομβαρδίζει με μικρές αγωνίες: deadlines, λογαριασμούς, εικόνα στα social media. Όλα αυτά, αν τα δούμε από την οπτική του τέλους, είναι ασήμαντα. Όμως επιτρέπουμε να μας εξαντλούν, αντί να επενδύουμε την ενέργειά μας σε σχέσεις, σε δημιουργία, σε αγάπη.

Αν όλοι θα πεθάνουμε, τότε γιατί να μην αγαπήσουμε; Γιατί να μην συγχωρήσουμε; Γιατί να μην τολμήσουμε; Ο θάνατος, αντί να μας τρομοκρατεί, μπορεί να μας διδάξει πώς να ζούμε πιο συνειδητά, πιο αληθινά, πιο ανθρώπινα.

Η επίγνωση της θνητότητας δεν είναι βάρος, είναι πρόσκληση. Πρόσκληση να ελευθερωθούμε από τα ασήμαντα που μας ισοπεδώνουν και να στραφούμε σε αυτό που έχει πραγματική αξία: την αγάπη, την παρουσία, το μοίρασμα. Στο τέλος, αυτό που μετράει δεν είναι το «τίποτα» που μας κατατρώει, αλλά το «κάτι» που εμείς δημιουργούμε όσο ζούμε.

Βιβλιογραφία

• Frankl, V. E. (2006). Man’s search for meaning. Boston: Beacon Press.
• Heidegger, M. (1962). Being and time (J. Macquarrie & E. Robinson, Trans.). Harper & Row. (Original work published 1927)
• Yalom, I. D. (1980). Existential psychotherapy. Basic Books.