Παιδαγωγικά

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχολογία

    Η κοινωνικο-πολιτισμική θεωρία του Vygotsky

    Ο Lev Vygotsky ήταν ο πρώτος θεωρητικός που εισήγαγε την έννοια του πολιτισμού ως κινητήριο δύναμη της ανθρώπινης ανάπτυξης. Σύμφωνα με την κοινωνικοπολιτισμική θεωρία του, τόσο η φύση όσο και η ανατροφή συμβάλλουν στην ανάπτυξη όχι άμεσα αλλά έμμεσα υπό το φίλτρο του πολιτισμού (Rogoff, 2003). Ο Wertsch (1985) προσδιόρισε τρία βασικά θέματα στη θεωρία του Vygotsky: (α) την εξάρτηση από τη «γενετική μέθοδο», σύμφωνα με την οποία οι διανοητικές λειτουργίες διερευνώνται σε συνάρτηση με τις προϋπάρχουσες δομές και τα αναπτυξιακά επακόλουθα (β) τον ισχυρισμό ότι οι υψηλότερες διανοητικές λειτουργίες έχουν την προέλευσή τους στη διαπροσωπική δραστηριότητα και (γ) την υπόθεση ότι η διανοητική δραστηριότητα διαμεσολαβείται από τον πολιτισμό. Μια…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχολογία

    Η συντονισμένη μητρότητα

    Η μητρική ευαισθησία απαιτεί ένα εξαιρετικά συντονισμένο επίπεδο αμοιβαιότητας και συγχρονισμού, το οποίο χτίζεται με την πάροδο του χρόνου και απαιτεί συνεχή προσαρμογή και αναδιοργάνωση (Ainsworth et al., 1978). Ο Winnicott είδε για πρώτη φορά τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ μητέρας και παιδιού ως βασικές για την ανάπτυξη του εσωτερικού κόσμου του βρέφους. Περιέγραψε την «πρωταρχική μητρική ενασχόληση», μια φάση κατά την οποία η μητέρα είναι εξαιρετικά προσαρμοσμένη στις ανάγκες και τις επιθυμίες του παιδιού (Winnicott, 1956). Αυτή η συναισθηματική κατάσταση ανατροφής είναι «σχεδόν μια ασθένεια», η οποία επιτρέπει στη μητέρα να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του βρέφους της (Winnicott, 1960, 1965). Η εκδήλωση της «πρωταρχικής μητρικής ενασχόλησης» μπορεί να θεωρηθεί ως μια…

  • Παιδαγωγικά,  Συνεντεύξεις,  Τέχνη

    Συνέντευξη της Κάρμεν Ρουγγέρη στο psychopedagogy.gr

    Η Κάρμεν Ρουγγέρη είναι μια διακεκριμένη Ελληνίδα σκηνοθέτις, ηθοποιός και συγγραφέας, γνωστή κυρίως για τη συνεισφορά της στο παιδικό θέατρο. Γεννήθηκε το 1944 στην Αθήνα από Ιταλό εκπαιδευτικό πατέρα και Ελληνίδα μητέρα. Έχει μια μεγαλύτερη αδελφή και σπούδασε τραγούδι στο Ελληνικό Ωδείο και θέατρο στη Δραματική Σχολή Θεάτρου. Η Κάρμεν Ρουγγέρη έχει σκηνοθετήσει και παρουσιάσει πολλές παιδικές παραστάσεις, αναδεικνύοντας το πάθος της για το παιδικό θέατρο και την αγάπη της προς τα παιδιά. Μεταξύ των παραστάσεών της περιλαμβάνονται τίτλοι όπως “Μαγικό Κλειδί”, “Ομήρου Ιλιάδα” και “Θησέας και Μινώταυρος”, παρουσιασμένοι σε διάφορα θέατρα και πολιτιστικά κέντρα σε όλη την Ελλάδα. Η δουλειά της δεν περιορίζεται μόνο στη σκηνοθεσία και την ηθοποιία,…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχολογία

    Ο ρόλος της γλωσσικής αναπτυξης του παιδιού

    Η απόκτηση της γλωσσικής κατανόησης και έκφρασης είναι βασικά αναπτυξιακά καθήκοντα της πρώιμης παιδικής ηλικίας. Βραχυπρόθεσμα, οι καλά ανεπτυγμένες γλωσσικές ικανότητες βοηθούν τα παιδιά να διαπραγματεύονται τις αλληλεπιδράσεις τους με συνομηλίκους και ενήλικες για να εκπληρώσουν μια σειρά από προσωπικές και ευρετικές λειτουργίες (π.χ. χαιρετισμός, αναζήτηση πληροφοριών, αίτημα για ενέργειες, κτλ). Μακροπρόθεσμα, τα γλωσσικά επιτεύγματα των παιδιών κατά τη διάρκεια της προσχολικής ηλικίας αποτελούν σημαντικό θεμέλιο για τα μετέπειτα επιτεύγματά τους στην ανάγνωση, ιδιαίτερα στην αναγνωστική κατανόηση. Διαχρονικές μελέτες δείχνουν ότι υπάρχει σημαντική συνέχεια μεταξύ της προσχολικής ηλικίας στις γλωσσικές ικανότητες και τη κατανόηση ανάγνωσης στις τελευταίες τάξεις του δημοτικού (Storch & Whitehurst, 2002). Αντίθετα, οι πρώιμες καθυστερήσεις στη γλωσσική…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχολογία

    Τι λένε οι έρευνες και οι ειδικοί για τις ομόφυλες οικογένειες και τις υιοθεσίες;

    Η ψυχολογική προσαρμογή των παιδιών που μεγαλώνουν από γονείς που ανήκουν σε σεξουαλικές μειονότητες αποτελεί σταθερό επίκεντρο έρευνας εδώ και δεκαετίες. Προηγούμενες έρευνες, κυρίως στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, έχουν δείξει ότι οι ανησυχίες για τα φτωχά αποτελέσματα που συνδέονται με τις λεσβιακές μητέρες και τα υιοθετημένα ή με δωρεά γονιμοποιημένα παιδιά τους δεν έχουν εμπειρική βάση. Ωστόσο, υπάρχει ακόμη η ανάγκη να γίνουν περισσότερες έρευνες για τους εφήβους και τους νέους ενήλικες με λεσβιακές μητέρες, καθώς και για άλλες διαμορφώσεις οικογενειών με γονείς που ανήκουν σε σεξουαλικές μειονότητες​​. Μια έρευνα του Πανεπιστημίου του Όρεγκον που εξέτασε 19,000 μελέτες και άρθρα σχετικά με την ίδια θεματική από το 1977 έως…

  • Παιδαγωγικά

    Παιδιά & Αναπνευστικές Λοιμώξεις: Αναγνωρίζοντας, Προλαμβάνοντας, Προστατεύοντας

    Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού αποτελούν συχνό φαινόμενο στον παιδικό πληθυσμό. Ορισμένες από τις πιο κοινές ιογενείς λοιμώξεις περιλαμβάνουν το κοινό κρυολογήμα, τη γρίπη, τον ιό της βρογχιολίτιδας (RSV) και τον κωροναϊό. Επίσηςσοβαρές αναπνευστικές λοιμώξεις μπορούν να προκύψουν από μικροβιακούς παράγοντες με κυριότερο εμπλεκόμενο παράγοντα τον στρεπτόκοκκο. Η μετάδοση αυτών λοιμώξεων γίνεται συνήθως μέσω της επαφής με μια μολυσμένη επιφάνεια ή με την εισπνοή σταγονιδίων που εκπέμπονται στον αέρα κατά την ομιλία, τον βήχα και το φτάρνισμα από ένα ήδη μολυσμένο άτομο. Ο στρεπτόκοκκος μπορεί να μεταδοθεί και με άμεση επαφή. Τα παιδιά είναι ευάλωτα λόγω της στενής τους επαφής σε περιβάλλοντα όπου μοιράζονται παιχνίδια και επαφές. Τα συμπτώματα αυτών των…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχοθεραπεία,  Ψυχολογία

    Η επίδρασή του τραύματος κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης

    Το ψυχολογικό αντίκτυπο μιας τραυματικής εμπειρίας διαφέρει σημαντικά όταν το τραύμα συμβαίνει στην παιδική ηλικία σε σύγκριση με αυτό που προκύπτει στην ενήλικη ζωή. Επίσης, υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ ενός τραύματος που συμβαίνει στην σχέση μας με κάποιον που αγαπάμε ως παιδί και ενός τραύματος που προκαλείται από κάποιον άγνωστο άνθρωπο απέναντι στον οποίο δεν έχουμε μικτά συναισθήματα (θετικά και αρνητικά) συναισθήματα. Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που βιώνουν τραύμα δεν έχουν την συναισθηματική και γνωστική ωριμότητα που απαιτείται για να το λεκτικοποιήσουν. Μέσα τους όμως, ακόμα και όταν είναι βρέφη, κινητοποιούνται έντονα αρνητικά συναισθήματα απέναντι στους φροντιστές που έχουν λειτουργήσει στερητικά, κακοποιητικά ή αδιάφορα απέναντί τους – συναισθήματα…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχολογία

    Η αυτορρύθμιση στα παιδιά

    Κατά τους πρώτους μήνες της ζωής τους, τα παιδιά έχουν μια περιορισμένη ικανότητα να ρυθμίσουν την συναισθηματική τους κατάσταση. Παρ’ όλο που μπορούν να καταφύγουν στο πιπίλισμα των δακτύλων τους ή μιας πιπίλας για να αποφύγουν ένα δυσάρεστο ερέθισμα, συνήθως αναζητούν στην παρέμβαση του τροφού για την εξισορρόπηση της συναισθηματικής τους κατάστασης. Όσο μεγαλώνει η ηλικία, τόσο μεγαλώνει η ικανότητα του βρέφους να αντεπεξέρχεται στα ερεθίσματα.Επίσης, η ανάπτυξη της αναπαραστατικής ικανότητας και της γλώσσας οδηγεί σε νέους τρόπους ρύθμισης των συναισθημάτων π.χ. μιλούν για το τι αισθάνονται πράγμα που τους βοηθά να αισθάνονται καλύτερα, αποφεύγουν ερεθίσματα που φοβούνται ότι θα τα αναστατώσουν (π.χ. κλείνοντας τα μάτια), καθησυχάζουν τους εαυτούς τους…

  • Παιδαγωγικά

    Πώς αντιμετωπίζει μια νηπιαγωγός την σχολική άρνηση;

    Ο ρόλος των νηπιαγωγών είναι πολύ σημαντικός και η δουλειά τους πολυδιάστατη. Συχνά καλούνται να διαχειριστούν ακόμα και δύσκολες καταστάσεις στηριζόμενες στις δικές τους δυνάμεις. Mια νηπιαγωγός υιοθετεί πολλούς διαφορετικούς ρόλους, με σκοπό να αντισταθμίσει τις δυσκολίες του παιδιού. Σκοπός της είναι να βοηθήσει τα παιδιά να ενταχθούν στην τάξη. Κατ’ αρχάς διαμορφώνει τον εκπαιδευτικό της ρόλο, προσπαθεί να αξιοποιήσει τις γνώσεις που έχει αλλά και να ενημερώνεται συνεχώς, διότι υπάρχουν φορές που νιώθει πως οι γνώσεις της δεν επαρκούν για να διαχειριστεί απαιτητικές καταστάσεις μέσα στην τάξη. Πέρα από τις γνώσεις που απαιτείται να έχει μια νηπιαγωγός για τη διαχείριση της τάξης, και ειδικά στην περίπτωση περιστατικών σχολικής άρνησης,…

  • Παιδαγωγικά,  Ψυχολογία

    Εκλογίκευση ή αλλιώς, ” Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια”

    Η παροιμία αντλεί τις ρίζες της από έναν από τους μύθους του Αισώπου, όπου μια αλεπού που δεν μπορεί να φτάσει τα σταφύλια που κρέμονται ψηλά σε μια κληματαριά, τελικά αποφασίζει ότι δεν τα θέλει επειδή είναι πικρά. Η ιστορία αυτή χρησιμοποιείται ως μεταφορά για να περιγράψει την τάση των ανθρώπων να μειώνουν την αξία ή τη σημασία αυτού που δεν μπορούν να έχουν. Η εκλογίκευση λειτουργεί ως ένας μηχανισμός αμυντικής αντιμετώπισης που προστατεύει το άτομο από την απογοήτευση και την πιθανή πλήξη στην αυτοεκτίμηση που μπορεί να προκύψει από την αναγνώριση της αδυναμίας να επιτευχθεί ένας στόχος ή να αποκτηθεί κάτι επιθυμητό. Αντί να αναγνωρίσει την αποτυχία ή να…