Η επίδραση του εκφοβισμού στη συμπεριφορά και την αυτοεκτίμηση των εφήβων
Η εφηβική περίοδος είναι μια ιδιαίτερα κρίσιμη φάση για την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης και της ταυτότητας των νέων. Οι σχέσεις με συνομήλικους και γονείς παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση αυτών των χαρακτηριστικών. Σε πολλές περιπτώσεις, η εμπειρία του εκφοβισμού από συνομηλίκους μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς και εσωτερικευμένα ζητήματα, όπως άγχος και κατάθλιψη.
Ορισμός και κατηγορίες εκφοβισμού
Ο εκφοβισμός από συνομηλίκους αναφέρεται στην επιθετική συμπεριφορά που ασκείται από έναν νεαρό προς άλλους νέους, χωρίς να είναι μέλη της οικογένειας ή υποχρεωτικά συνομήλικοι. Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να περιλαμβάνει σωματική ή ψυχολογική βία, και συνδέεται με σημαντικά αρνητικά αποτελέσματα, όπως προβλήματα εσωτερικευμένης συμπεριφοράς (άγχος, κατάθλιψη) και εξωτερικευμένης συμπεριφοράς (επιθετικότητα, παραβατικότητα).
Αυτοεκτίμηση ως διαμεσολαβητής
Η αυτοεκτίμηση, που αναφέρεται στην αντίληψη ενός ατόμου για την αξία του, έχει βρεθεί να παίζει διαμεσολαβητικό ρόλο στη σχέση μεταξύ του εκφοβισμού και των προβλημάτων συμπεριφοράς. Έρευνες δείχνουν ότι ο εκφοβισμός μειώνει την αυτοεκτίμηση των εφήβων, οδηγώντας σε αύξηση των προβλημάτων συμπεριφοράς τόσο εσωτερικευμένων όσο και εξωτερικευμένων.
Ο Ρόλος της πατρικής και μητρικής προσκόλλησης
Η προσκόλληση στους γονείς, ειδικά στον πατέρα, έχει βρεθεί ότι λειτουργεί ως προστατευτικός παράγοντας, μειώνοντας τις αρνητικές επιδράσεις του εκφοβισμού στην αυτοεκτίμηση και την εμφάνιση προβλημάτων συμπεριφοράς. Αντίθετα, η μητρική προσκόλληση φαίνεται να μην έχει την ίδια προστατευτική δύναμη. Ειδικότερα, οι έφηβοι με χαμηλή πατρική προσκόλληση είναι πιο επιρρεπείς στην αρνητική επίδραση του εκφοβισμού, ενώ αυτοί με υψηλή πατρική προσκόλληση παρουσιάζουν μικρότερη επιρροή στην αυτοεκτίμηση και τη συμπεριφορά τους.
Η αυτοεκτίμηση παίζει σημαντικό ρόλο ως διαμεσολαβητής στη σχέση μεταξύ εκφοβισμού και προβλημάτων συμπεριφοράς στους εφήβους. Η πατρική προσκόλληση φαίνεται να λειτουργεί προστατευτικά, ενώ η μητρική προσκόλληση δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα. Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία της ενίσχυσης της σχέσης των εφήβων με τους πατέρες τους για τη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων του εκφοβισμού.
Βιβλιογραφία
- Pan, Y., Yang, C., Liu, G., Chan, M., Liu, C., & Zhang, D. (2019). Peer Victimization and Problem Behaviors: The Roles of Self-Esteem and Parental Attachment Among Chinese Adolescents. Child Development.
